ଖଣ୍ଡଗିର ମହାରୁ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଭୂମୀ ଅବ ଭୁବନେଶ୍ୱର ମଣ୍ଟରରେ ଜାନ୍ତ ଖମ୍ୟନୀତ ଅର୍ଥାତ୍ ସବଜାୟ ଲୋକେ ଏକରୁରେ ପ୍ରସାଦାନ ସେବା କରିବାର ୠଦ୍ଧ ଅଦ୍ୟାବ ପ୍ରରଳର ଅରୁ ଓ ଶରବାଳ ଅବ । ଢେଙ୍କାନାଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ କପିଳାସ କ୍ଷେରେ ସବଂ କାର୍ଦ୍ଧି ଲେକ ଏକରରେ ପ୍ରସାଦାନ୍ତ ସେବାକରବାର ଅପର ନାହିଁ । ଅଷ୍ଟେମାନେ ଅନୁମାନକର୍ତ୍ତା କେହି ପ୍ରତ୍ନତ୍ତ ଅନୁସନସ୍ତୁକ ବ୍ୟକ୍ତ ଏହି ଖର୍ଥ କ୍ଷତ୍ରର ମୂଳଭର ଅନୁଦାନ କଲେ ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଶ୍ରମମାନଙ୍କ ବହାର କ୍ଷେତ୍ରର ରୂପାନ୍ତର ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରଇବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେବେ l ହନୁମାନେ ଯେ ପ୍ରକାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହାର କ୍ଷଭୂମାନଙ୍କରେ ବଳପୂର୍ବକ ଅପଣମାନଙ୍କ ଦେବଭା ସ୍ଥାପନ କରଇ ଅଛରୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ତଦ୍ର ପ ହୋଇଅଛୁ । ଜ୍ଞାନର ରଥଯାତ୍ରା। ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟଘର ପ୍ରମାଣ ଅଟେ । ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ମହାଦେବଙ୍କର ବାହନ ବୃଷଭ, ରଥ ସହର ତାହାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ ଏହା ବୌବମାନଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତ ଅଟେ । କପିଳାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖଣ୍ଡିଏ ବେଉଳୀକୃତ ମୁଗପଥରରେ ପ୍ରାଚୀନ ପାଈଖାର କେତେ ବୋଉଏ ଅକ୍ଷର ଖୋଇଅଛୁ ଏହା କ୍ଷୀ ଠକ କାଲୁ ଅମ୍ଭେମାନେ ଅବକାଶ ପାଇନାହିଁ ଅନୁମାନ କରି ତାହା ବୌଦ୍ଧାଳୁଶାସନ ହେବ । ଓଲଗୁଣୀ ନାମକ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ । ପାହାଡ଼ ଲଳ ଓ ଉଦୟ- ସିନ୍ଦୂର ଅଂଶ ବିଶେଷ । କେନ୍ଦ୍ରପଡ଼ା ଅନ୍ତର୍ଗତ ସୁମଡ଼ା ମାରକର ନବର ପ୍ରଗଣାର ଲଳଜଗିର ନାମକ ଗ୍ରାମରେ ଅବସ୍ଥିତ । ପୂର୍ବକାଳରେ ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଶ୍ରମଣମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଘନଅଳ୍ପ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂସାର ବଇରୀ ସାଧୁମାନଙ୍କର Digitized by PPRACHIN, SOA
